Diabetes type 2

Diabetes type 2 is een chronische ziekte waarbij er te veel suiker in je bloed zit. Je hoort ook vaak het woord suikerziekte.

Je lichaam heeft insuline nodig om suiker uit het bloed naar de cellen te brengen. Bij diabetes type 2 maakt de alvleesklier minder insuline aan. De cellen reageren er ook minder goed op. Daardoor blijft er te veel suiker in je bloed.

Diabetes gaat niet vanzelf over. Blijft je bloedsuiker lang te hoog, dan kunnen je bloedvaten beschadigd raken. Dat geeft meer kans op hart- en vaatziekten en op problemen met je ogen, nieren, zenuwen en voeten. Met een goede opvolging wordt die kans kleiner.

In België hebben ongeveer 7 op de 100 volwassenen diabetes. Bij de meesten gaat het om type 2.

Diabetes type 2 geeft vaak weinig of geen klachten. Je kan het jaren hebben zonder het te weten. Vaak komt het toevallig aan het licht bij een bloedonderzoek.

Soms merk je wel iets:

• je bent vaker moe
• je ziet wazig
• je hebt vaker een infectie van de huid of de urinewegen

Is je bloedsuiker al langer te hoog, dan heb je vaak veel dorst en moet je veel plassen.

Je hebt meer kans als je overgewicht hebt, weinig beweegt of als diabetes in je familie voorkomt. De ziekte komt vaker voor na de leeftijd van 40 jaar, maar ook jongere mensen krijgen ze.

Andere zaken die de kans verhogen:

• een hoge bloeddruk of te veel cholesterol
• een hart- of vaatziekte
• zwangerschapsdiabetes
• een bloedsuiker die al licht verhoogd is (prediabetes)
• een Noord-Afrikaanse of Aziatische afkomst

Lees ook de pagina over overgewicht.

De diagnose gebeurt met een bloedonderzoek dat je bloedsuiker meet. Voor dat onderzoek moet je nuchter zijn. Dat wil zeggen dat je nog niet gegeten hebt.

Heb je geen duidelijke klachten, dan is vaak een tweede bloedonderzoek nodig. Pas als je nuchtere bloedsuiker twee keer te hoog is, staat de diagnose vast.

Ik stel je ook vragen over je gezondheid en je familie, en ik onderzoek je. Zo kijk ik of er al gevolgen van de diabetes zijn. Hoe een bloedonderzoek verloopt, lees je op de pagina Bloedafname.

Meestal kom je om de drie tot zes maanden op controle. Hoe vaak precies, spreken we samen af.

Bij zo'n controle:

• vraag ik hoe het gaat en of je vragen hebt
• overlopen we je medicatie
• meet ik je gewicht en je bloeddruk
• kijk ik je voeten na
• volgt er een bloedonderzoek om je bloedsuiker en cholesterol te volgen

Eén keer per jaar komen daar onderzoeken bij:

• een onderzoek bij de oogarts
• een controle bij de tandarts
• een urineonderzoek, om eiwit in de urine op te sporen
• een uitgebreider bloedonderzoek, onder meer van je nieren

Zijn er al gevolgen van de diabetes, dan zijn sommige onderzoeken vaker nodig. Waar nodig verwijs ik je naar een specialist.

Met een gezonde leefstijl kan je zelf veel doen om je diabetes onder controle te houden. Kleine veranderingen tellen al.

• Eet gezond en gevarieerd. Een diëtist kan je daarbij helpen.
• Beweeg genoeg. Probeer ongeveer 150 minuten per week te bewegen, bijvoorbeeld wandelen, fietsen of zwemmen. Kies iets wat je graag doet.
• Streef naar een gezond gewicht. Ook een beetje afvallen helpt al.
• Stop met roken. Roken beschadigt de bloedvaten.
• Drink weinig of geen alcohol.
• Neem je medicatie zoals afgesproken. Pas de dosis niet zelf aan en stop niet zonder overleg.
• Laat je vaccineren tegen griep en corona. Bespreek met je arts of een vaccin tegen pneumokokken voor jou zinvol is. Meer uitleg staat op de pagina Vaccinaties.

Heb je nog maar kort diabetes en val je flink af, dan kan je bloedsuiker soms een tijd normaal worden zonder medicatie. Dat lukt niet bij iedereen.

Heb je diabetes, dan heb je in België een aangepast rijbewijs nodig. Vraag ernaar tijdens je consultatie.

Nee, niet altijd. Soms volstaat een gezondere leefstijl om je bloedsuiker onder controle te krijgen.

Blijft je bloedsuiker te hoog, dan heb je geneesmiddelen nodig. Meestal zijn dat eerst tabletten. Helpen die niet genoeg, dan kunnen inspuitingen nodig zijn, zoals insuline. Vaak krijg je ook medicatie voor je cholesterol of je bloeddruk.

Welke behandeling bij jou past, bespreken we tijdens de consultatie. Zie ook Praktijkwerking.

In België bestaan er vaste systemen voor de opvolging van diabetes type 2, met vergoede begeleiding. Welk systeem bij jou past, hangt af van je behandeling.

• Het opstarttraject is er voor mensen met diabetes type 2 in een vroeg stadium. Vroeger heette dat het voortraject.
• Het zorgtraject is er voor mensen die insuline spuiten of bij wie dat overwogen wordt.
• Bij ernstige diabetes gebeurt de begeleiding in een gespecialiseerd diabetescentrum.

In die systemen kan je recht hebben op vergoede sessies bij een diabeteseducator, een diëtist of een podoloog. Voor het opstarttraject en het zorgtraject heb je een globaal medisch dossier bij je huisarts nodig.

Alle uitleg staat op de pagina Zorgtrajecten. De regels en de vergoedingen kunnen veranderen. Je ziekenfonds en het RIZIV hebben de actuele informatie.

Maak een afspraak als je denkt dat je diabetes kan hebben, of als je diabetes hebt en je iets nieuws opmerkt.

• Je hebt veel dorst, je moet veel plassen of je bent opvallend moe.
• Je ziet wazig.
• Je hebt vaak infecties van de huid of de urinewegen.
• Je merkt iets aan je voeten, zoals minder gevoel. Heb je een wondje aan je voet, laat het dan snel nakijken, ook als het geen pijn doet.
• Je hebt vaker een te lage bloedsuiker: je zweet, je beeft, je hebt plots honger of je bent duizelig.
• Je bent ziek, bijvoorbeeld met koorts of griep. Je bloedsuiker kan dan sterk stijgen.

Bel meteen als je naast veel dorst ook moet overgeven, buikpijn hebt, snel of diep ademt, of suf wordt. Dat kan wijzen op een heel hoge bloedsuiker. Wacht niet op een afspraak: bel de praktijk op 011 12 39 75. De praktijk is op weekdagen overdag telefonisch bereikbaar, ook buiten de spreekuren. 's Avonds, 's nachts en in het weekend bel je de huisartsenwachtpost Genk op 089 20 10 90. Is de persoon verward of moeilijk wakker te krijgen, bel dan 112.

Een gewone afspraak maak je via Afspraak maken. Meer over de wachtpost lees je bij Dokter van wacht.

Bel 112 als iemand met diabetes:

• het bewustzijn verliest
• verward is of moeilijk wakker te krijgen
• niet beter wordt nadat hij of zij suiker heeft gekregen

Een te lage bloedsuiker komt snel op. Is de persoon nog goed wakker en kan hij of zij slikken, geef dan eerst snelle suikers, zoals een glas frisdrank met suiker of enkele tabletten druivensuiker. Gaat het na een kwartier niet beter, herhaal dat dan en bel 112 als het daarna nog niet betert. Gaat het wel beter, geef dan iets wat langer werkt, zoals een boterham.

Geef niets te eten of te drinken aan iemand die niet goed wakker is.