Nieuwe patiënten welkom

Bel 011 12 39 75 Maak een afspraak

Winterdip of winterdepressie: wat helpt in de donkere maanden?

Nu het 's ochtends en 's avonds donker is, voelen veel mensen zich moe en somber. Meestal is dat een winterdip die in de lente vanzelf overgaat. Word je elk najaar echt depressief en knap je in de lente weer op, dan kan het om een winterdepressie gaan. Daar bestaat behandeling voor. Voel je je langer dan twee weken bijna elke dag somber, maak dan een afspraak.

Door dr. Karel Anseeuw, huisarts ·

Sinds het uur verzet is, wordt het vroeg donker. Veel mensen merken dat aan hun humeur en hun energie. Ze slapen meer, hebben zin in zoet en komen moeilijk op gang. Dat is lastig, maar meestal niet ernstig.

Wat is een winterdip?

Een winterdip of winterblues is een lichte vorm van somberheid in de donkere maanden. Je voelt je wat lusteloos en moe, maar je gewone leven lukt nog. Volgens Test Aankoop heeft wereldwijd ongeveer 9 op de 100 mensen er last van.

Een tekort aan daglicht speelt waarschijnlijk een rol. In de lente gaat een winterdip vanzelf over.

Wat is een winterdepressie?

Een winterdepressie is een echte depressie die met de seizoenen samenhangt. Gezondheid en Wetenschap spreekt van een winterdepressie als je minstens twee jaar na elkaar in de herfst of winter depressief wordt en je in de lente weer beter voelt. Ongeveer 5 op de 100 mensen krijgen ermee te maken. Bij vrouwen komt het vaker voor.

Typische klachten zijn:

  • een sombere stemming, bijna elke dag
  • vermoeidheid en veel meer slaap nodig hebben
  • drang naar zoet en soms wat aankomen
  • moeite om je te concentreren
  • geen zin meer in dingen die je vroeger graag deed

Het verschil met een dip: bij een depressie houden de klachten minstens twee weken aan en lukt je werk, je huishouden of het contact met anderen niet meer goed. Meer uitleg vind je op de pagina Depressie en sombere gevoelens.

Wat kan je zelf doen?

Een paar eenvoudige gewoonten helpen al. Begin klein.

  • Ga elke dag naar buiten, liefst 's ochtends of rond de middag. Een half uur tot een uur wandelen of fietsen geeft je een flinke portie daglicht. Ook bij grijs weer is het buiten veel lichter dan binnen.
  • Houd regelmaat. Sta op, eet en ga slapen op vaste uren, ook in het weekend.
  • Beweeg. Wandelen, fietsen of lopen kan je stemming verbeteren, ook als je er weinig zin in hebt.
  • Blijf mensen zien en praat erover met iemand die je vertrouwt.
  • Eet gevarieerd en drink weinig of geen alcohol. Alcohol verdooft even, maar maakt je somberder.

Helpt een lichttherapielamp?

Bij een echte winterdepressie lijkt lichttherapie te helpen. Volgens Test Aankoop voelt 50 tot 80 op de 100 mensen met een winterdepressie zich er beter door. De studies zijn wel klein. Bij een gewone winterdip is het nut niet bewezen.

Wil je het proberen, dan is dit goed om te weten:

  • Een lamp van 10.000 lux gebruik je meestal een half uur per dag, liefst 's ochtends.
  • Die sterkte moet je halen op minstens 30 tot 35 cm van je gezicht. Veel lampen halen 10.000 lux alleen van heel dichtbij.
  • Kijk niet recht in de lamp. Wit licht is het best onderzocht.
  • Vaak merk je na enkele dagen tot enkele weken iets. Helpt het na zes weken niet, dan heeft verder gebruiken weinig zin.
  • Bijwerkingen zijn meestal mild en van korte duur: hoofdpijn, vermoeide ogen, misselijkheid of slecht slapen.

Overleg eerst met je huisarts als je een bipolaire stoornis hebt, een oogziekte zoals glaucoom, staar of maculadegeneratie, diabetes, of als je geneesmiddelen neemt die je gevoeliger maken voor licht. Bij een bipolaire stoornis kan fel licht een manische periode uitlokken.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Maak een afspraak als:

  • je je langer dan twee weken bijna elke dag somber of leeg voelt
  • je werk, je gezin of je huishouden niet meer lukt
  • je elk najaar opnieuw wegzakt
  • je twijfelt of het een dip of een depressie is

Ik luister naar je verhaal en kijk of er iets anders meespeelt, zoals een trage schildklier of bloedarmoede. Soms stel ik daarvoor een bloedonderzoek voor. Samen kiezen we wat bij jou past: tips voor elke dag, lichttherapie, gesprekken met een psycholoog of soms medicatie.

Wanneer bel je meteen?

Denk je aan zelfdoding, wacht dan niet. Bel de Zelfmoordlijn op 1813 of Tele-Onthaal op 106. Beide zijn gratis en anoniem, dag en nacht.

's Avonds, 's nachts en in het weekend bel je de huisartsenwachtpost op 089 20 10 90. Meer uitleg staat op Dokter van wacht. Is er acuut gevaar voor jezelf of voor iemand anders, bel dan 112.

Een afspraak maken

Zit je al een tijd in de put, of merk je dat de donkere maanden je elk jaar zwaar vallen? Je hoeft niet te wachten tot het erger wordt. Een afspraak maak je via Afspraak maken.

Bronnen

Lees ook

Afspraak maken

Consultatie uitsluitend op afspraak.