Nieuwe patiënten welkom

Bel 011 12 39 75 Maak een afspraak

Hoest en verkoudheid: wanneer heb je antibiotica nodig?

De meeste hoest in het najaar komt door een virus. Antibiotica werken niet tegen virussen en maken je dus niet sneller beter. Acht op de tien mensen voelen zich na zeven tot elf dagen beter, met of zonder antibiotica. Hoest je langer dan drie weken, heb je hoge koorts of word je kortademig, dan ga je wel naar je huisarts.

Door dr. Karel Anseeuw, huisarts ·

Het najaar is het seizoen van verkoudheid, griep en covid. Veel mensen houden daar een hoest aan over. Dat is vervelend, zeker als je 's nachts wakker ligt. Toch is het meestal geen reden voor antibiotica.

Waarom hoest je na een verkoudheid?

Bij een verkoudheid of griep raken je neus, keel en luchtwegen ontstoken. Volgens Gezondheid en Wetenschap komt hoest in ongeveer drie op de vier gevallen door zo'n infectie. Meestal is dat een virus.

Je luchtwegen hebben tijd nodig om te herstellen. Daarom kan de hoest blijven, ook als je je al beter voelt. Een hoest van twee tot drie weken is na een verkoudheid normaal.

Helpen antibiotica tegen hoest?

Meestal niet. Antibiotica werken tegen bacteriën, niet tegen virussen. Een verkoudheid, griep, covid of een gewone bronchitis geneest vanzelf.

Onderzoek toont dat antibiotica de klachten dan niet korter maken. Acht op de tien mensen voelen zich na zeven tot elf dagen beter, met of zonder antibiotica. Antibiotica zijn wel nodig bij bijvoorbeeld een longontsteking. Of dat zo is, bekijkt je huisarts.

Ook groen of geel slijm betekent niet vanzelf dat je antibiotica nodig hebt. Die kleur zie je ook bij een gewone virusinfectie.

Waarom niet toch voor de zekerheid?

Antibiotica zijn niet onschuldig. Ze kunnen bijwerkingen geven, zoals diarree, misselijkheid of huiduitslag. En hoe vaker ze gebruikt worden, hoe meer bacteriën er ongevoelig voor worden. Dat heet antibioticaresistentie.

Resistente bacteriën zijn moeilijk te behandelen. Volgens schattingen sterven in België elk jaar honderden mensen door een infectie met zo'n resistente bacterie. België gebruikt buiten het ziekenhuis nog altijd meer antibiotica dan veel andere Europese landen. Van 18 tot 24 november is het de Wereldweek over antimicrobiële resistentie.

Daarom geldt:

  • Neem antibiotica alleen als je arts ze voorschrijft.
  • Neem ze zoals afgesproken, ook als je je sneller beter voelt.
  • Gebruik geen overschot van een vorige keer en geef ze niet door aan iemand anders.
  • Breng overgebleven antibiotica terug naar de apotheek.

Wat kan je zelf doen?

  • Rust voldoende en drink genoeg.
  • Rook niet, en vermijd rook en stof.
  • Zorg voor frisse, niet te droge lucht in huis.
  • Een lepel honing, eventueel met wat citroensap, kan de hoest verzachten. Geef geen honing aan baby's jonger dan één jaar.
  • Hoestsiroop heeft geen bewezen werking. Twijfel je, vraag dan raad aan je apotheker.
  • Paracetamol kan helpen tegen koorts en pijn. Lees de bijsluiter.

Hoest en nies in je elleboog en was vaak je handen. Zo besmet je anderen minder.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Maak een afspraak als:

  • je langer dan drie weken hoest
  • je meer dan drie dagen koorts hebt boven 38 °C
  • je pijn hebt op de borst bij het ademen
  • je bloed ophoest
  • je niet beter wordt, of je je erg ziek of zwak voelt
  • je kortademig wordt

Heb je een longziekte zoals astma of COPD, een verzwakte afweer, of ben je ouder en voel je je snel slechter, wacht dan niet te lang. Lees bij COPD ook wat je doet bij een opstoot.

Wanneer bel je meteen een arts?

Bel 's avonds, 's nachts of in het weekend de wachtpost op 089 20 10 90 als je hoge koorts hebt en je snel slechter voelt, of als je kortademig wordt. Meer uitleg staat op Dokter van wacht.

Bel 112 bij ernstige ademnood, als je lippen blauw kleuren, als je plots hevige pijn op de borst hebt, of als iemand suf of verward wordt.

Een afspraak maken

Twijfel je of je hoest nog normaal is? Bespreek het tijdens een consultatie. Dan luister ik naar je longen en bekijken we samen of verder onderzoek of een behandeling nodig is. Twijfel ik of het om een bacterie gaat, dan kan ik in de praktijk een CRP-sneltest doen. Dat is een prikje in je vinger. Na enkele minuten weet ik of er een sterke ontsteking in je lichaam is. Zo kiezen we beter of antibiotica nodig zijn. Een afspraak maak je via Afspraak maken.

Bronnen

Lees ook

  • COPD Wat COPD is, hoe je een opstoot herkent en waar je hulp vindt om te stoppen met roken.

Afspraak maken

Consultatie uitsluitend op afspraak.