# Bevolkingsonderzoek naar kanker: wie, wanneer en hoe

In Vlaanderen bestaan er drie bevolkingsonderzoeken naar kanker. Vrouwen van 50 tot 69 jaar krijgen om de twee jaar een uitnodiging voor een mammografie. Vrouwen van 25 tot 64 jaar worden uitgenodigd voor een uitstrijkje. Mannen en vrouwen van 50 tot 74 jaar krijgen om de twee jaar een gratis stoelgangtest. Zo wordt kanker vroeg opgespoord, vaak nog voor je er iets van merkt.

URL: https://www.huisarts-sledderlo.be/blog/bevolkingsonderzoeken-kanker/  
Gepubliceerd op 9 oktober 2026 (2026-10-09), door dr. Karel Anseeuw, huisarts

Een bevolkingsonderzoek zoekt naar kanker bij mensen die geen klachten hebben. Hoe vroeger kanker ontdekt wordt, hoe groter de kans op genezing en hoe lichter de behandeling vaak is. In Vlaanderen organiseert het Centrum voor Kankeropsporing drie bevolkingsonderzoeken. Meedoen is niet verplicht.

## Welke bevolkingsonderzoeken zijn er?

Volgens het Centrum voor Kankeropsporing:

- **Borstkanker:** voor vrouwen van 50 tot 69 jaar, om de twee jaar een mammografie.
- **Baarmoederhalskanker:** voor vrouwen van 25 tot 64 jaar, een uitstrijkje. Van 25 tot 29 jaar om de drie jaar, van 30 tot 64 jaar om de vijf jaar.
- **Dikkedarmkanker:** voor mannen en vrouwen van 50 tot 74 jaar, om de twee jaar een stoelgangtest.

## Hoe verloopt het onderzoek naar borstkanker?

Ben je een vrouw van 50 tot 69 jaar, dan krijg je om de twee jaar vanzelf een uitnodiging, in je eBox of met de post. In die uitnodiging staat een voorstel van afspraak in een mammografische eenheid. De uitnodiging geldt als voorschrift. Je hoeft dus niet eerst langs je huisarts.

Past het uur niet, of wil je naar een andere plaats? Bel dan gratis naar 0800 60 160. Het onderzoek is gratis als je bij een Belgisch ziekenfonds bent aangesloten.

Je krijgt geen uitnodiging als je de voorbije twee jaar al een mammografie had, of als je de voorbije tien jaar borstkanker had. Je huisarts kan ook zelf een screeningsmammografie voorschrijven.

## Hoe verloopt het onderzoek naar baarmoederhalskanker?

Ben je een vrouw van 25 tot 64 jaar, dan krijg je een uitnodiging als je laatste uitstrijkje lang genoeg geleden is: meer dan drie jaar als je 25 tot 29 jaar bent, meer dan vijf jaar vanaf 30 jaar. De uitnodiging komt in je eBox of met de post.

Met die uitnodiging maak je zelf een afspraak bij je huisarts of gynaecoloog. Kies een dag waarop je niet ongesteld bent. Het uitstrijkje zelf is gratis. Je betaalt enkel de consultatie, en daarvan betaalt je ziekenfonds een deel terug.

Jij en je huisarts krijgen hetzelfde resultaat, samen met een duidelijk advies als er verder onderzoek nodig is. Je resultaat kan je ook bekijken op mijngezondheid.be. Daar zie je ook wanneer je laatste uitstrijkje was en wanneer je een nieuwe uitnodiging mag verwachten.

Ben je net bevallen, wacht dan ongeveer zes weken. Heb je een vaginale infectie of ongewoon bloedverlies, laat dat dan eerst behandelen.

## Hoe verloopt het onderzoek naar dikkedarmkanker?

Ben je tussen 50 en 74 jaar, dan krijg je om de twee jaar met de post een gratis stoelgangtest. Je neemt thuis een klein staaltje van je stoelgang en stuurt het samen met het deelnameformulier terug.

Binnen tien dagen krijgen jij en je arts het resultaat. Is de test afwijkend, dan is een coloscopie nodig. Dat is een onderzoek van de dikke darm met een camera. Een afwijkende test betekent niet dat je kanker hebt. Het kan ook om een poliep of een andere oorzaak gaan.

Je krijgt geen uitnodiging als je de voorbije tien jaar een coloscopie had, of als je dikkedarmkanker hebt of had. Ben je je test kwijt, dan kan je gratis een nieuwe aanvragen op 0800 60 160.

## Wat als je klachten hebt?

Een bevolkingsonderzoek is enkel voor mensen zonder klachten. Heb je klachten, wacht dan niet op een uitnodiging en maak een afspraak bij je huisarts. Denk aan:

- een knobbel in je borst, of een tepel die verandert
- bloedverlies na het vrijen of na de menopauze
- bloed bij je stoelgang, of een stoelgang die al weken anders is dan normaal

Komt een bepaalde kanker vaak voor in je familie, bespreek dat dan met je huisarts. Soms is een andere opvolging nodig dan het gewone bevolkingsonderzoek.

## Wat is de rol van je huisarts?

Je huisarts kan je helpen om de juiste keuze te maken. Twijfel je of je best meedoet, of heb je vragen over de voor- en nadelen? Bespreek het tijdens een consultatie.

Is een resultaat afwijkend, dan bespreek ik met jou wat de volgende stap is en verwijs ik je waar nodig door. Met een [globaal medisch dossier](https://www.huisarts-sledderlo.be/zorg/globaal-medisch-dossier/) bij je huisarts staan je onderzoeken en resultaten op één plaats.

Een afspraak maak je via [Afspraak maken](https://www.huisarts-sledderlo.be/afspraak/).

## Bronnen

- [Centrum voor Kankeropsporing: Bevolkingsonderzoek borstkanker](https://borstkanker.bevolkingsonderzoek.be/nl)
- [Centrum voor Kankeropsporing: Hoe kan ik meedoen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker?](https://borstkanker.bevolkingsonderzoek.be/nl/bk/hoe-kan-ik-meedoen)
- [Centrum voor Kankeropsporing: Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker](https://baarmoederhalskanker.bevolkingsonderzoek.be/nl)
- [Centrum voor Kankeropsporing: Hoe kan ik meedoen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker?](https://baarmoederhalskanker.bevolkingsonderzoek.be/nl/bhk/hoe-kan-ik-meedoen)
- [Centrum voor Kankeropsporing: Bevolkingsonderzoek dikkedarmkanker](https://dikkedarmkanker.bevolkingsonderzoek.be/nl)
- [Centrum voor Kankeropsporing: Waarom krijg ik wel of geen uitnodiging voor de stoelgangtest?](https://dikkedarmkanker.bevolkingsonderzoek.be/nl/ddk/wanneer-word-ik-uitgenodigd)
- [Stichting tegen Kanker: Kankerscreening](https://kanker.be/preventie/kankerscreening/)

## Lees ook

- [Globaal medisch dossier (GMD)](https://www.huisarts-sledderlo.be/zorg/globaal-medisch-dossier/): Wat een GMD is, wat het je oplevert en hoe je het opent.
- [Bloedafname en bloedonderzoek](https://www.huisarts-sledderlo.be/zorg/bloedafname/): Nuchter of niet, hoe het verloopt, de uitslag en de kosten.

---

Praktijk: dr. Karel Anseeuw, huisarts, Medpoint Genk, Sledderlo 48 bus A, 3600 Genk. Telefoon 011 12 39 75. Consultatie uitsluitend op afspraak: https://www.doctena.be/nl/practice/medpoint-genk
